kardeş kıskançlığıyla başa çıkmanın yolları

Benim kızlarım arasında kardeş kıskançlığı gibi bir durum henüz olmasa da kardeş kıskançlığı her ailede yaşanan ve yaşanacak olan bir durumdur. “Annemin Karnında Top Var” yazımda anlattığım gibi ikinci çocuğumuzu yapmayı planladığımızda Elif’in kardeşine nasıl tepki vereceğini kara kara düşünmeye başlamıştım. Hamileliğimi öğrendiğimde Elif sadece dokuz aylıktı. Kendisi de henüz bebek olduğundan işimizin kolay olduğunu düşünüyordum. Ancak sandığım kadar kolay olmadı tabi ki. Elif 16 aylıkken bir gün karnımı tutup: “Anne top vey.” dedi. Meğer çocuğumun şemasında bütün yuvarlak şeyler top olarak kodlanmış.  E, ben de yusyuvarlak olduğuma göre pek de haksız sayılmazdı bu benzetmesinde…

Tabi ki karnımda top olmadığını ve karnımdakinin gelecek olan kardeşi olduğunu ona anlatmam gerekiyordu. Hamilelik sürecim boyunca ona kendi fotoğraflarını göstererek bebekliğini anlattım ve karnımdakinin de bir bebek olduğunu açıklamaya çalıştım. Kardeşinin adını ve onunla yaşayacaklarımızı anlattım. Kardeş kıskançlığı olan evlerde en büyük eksik büyük çocukların konu hakkında en ufak bir fikri olmaması bence. Bu nedenle Elif’e her şeyi ayrıntısıyla anlattım ve onu da doğum hazırlığı sürecine dahil ettim. Örneğin, kıyafet alışverişine gittiğimizde Elif’e aldığım  tişörtün küçük bedenini  ona gösterip: “Bak bu da senin tişörtünün küçüğü. Bunu kardeşine alalım.” dedim. Evde Elif’ten küçülen kıyafetler olduğunda: “Sen bunu bebekken giyiyordun. Şimdi küçüldü. İstersen bu sepette Nehir için saklayabilirsin.” dedim.

Doğuma gitmeden önce ona nereye gittiğimi anlattım. Hastanede kaldığım dönem beni ziyarete gelip kardeşiyle tanıştı. Bol bol fotoğraf çekilip anneannesi ve babasıyla eve döndü. Nehir eve geldiğinde de kıskançlıklarımız olmadı. Ufak tefek meme ve emzik muhabbetlerimiz dışında. Peki herkes bizim kadar şanslı mı değil elbette. Kardeş kıskançlığı ile başa çıkmak özellikle anneleri çok yıpratabiliyor. Benim konu hakkındaki önerilerim ise bu sayfada…

Kardeş Kıskançlığı Belirtileri Nelerdir?

Her çocuk kardeşini kıskanır ve bu normaldir. Kardeşine zarar verme amacı gütmeyen tatlı kıskançlıklar daha kolay çözülebilir ancak bazı durumlarda uzman desteği almak gerekebilir. Çocuklarda kardeş kıskançlığı belirtileri arasında şunlar yer alır:

  • Kardeşini kıskanan çocuklarda altını pisletme, meme emmeye çalışma gibi davranışlar görülebilir.
  • Kardeşi emerken annesinin üstüne atlayıp süt emmeye çalışabilir, yemeğini annesinin yedirmesini isteyebilir.
  • Kardeşine aşırı ilgi gösterildiği için kimse yokken onun canını yakmaya çalışabilir.
  • Çevresindeki nesnelere, hayvanlara zarar vermeye başlayabilir.
  • Aşırı öfkeli, huysuz, inatçı, hırçın olabilir.
  • Kardeş kıskançlığı yaşayan çocuklar, kardeşiyle hiç ilgilenmeyip o yokmuş gibi davranabilir.
  • Anne ve baba bebekle ilgilenirken dikkatlerini çekmeye çalışabilir.
  • Anne ve babanın kendisini artık sevmediklerini söyleyebilir.
  • Kardeş kıskançlığı yaşayan çocuklar içine kapanıp sessizleşebilir.
  • İlgi çekmek için; karnım ağrıyor, başım ağrıyor, midem bulanıyor diyebilir.
  • Uyumakta zorluk çıkarabilir, anne ve babayla uyumak isteyebilir.

Kardeş kıskançlığı ileri yaşlarda iftira ve yalan, oynamak istememe, kavga çıkarma gibi durumlarla kendini gösterebilir. Bu nedenle fark edildiğinde hızlı bir şekilde ailenin önlem alması, durumu düzeltmesi gerekir.

Kardeş Kıskançlığıyla Nasıl Baş Edilir?

Kardeş kıskançlığıyla başa çıkmanın yolları anne ve babanın erken müdahalesinden geçiyor. Kardeş kıskançlığı ile baş etmek için büyük kardeşi bebeğinizin doğumuna hazırlamanız çok önemli. Ona aileye yeni katılacak bireyi anlatmanız ve hayatınızın daha keyifli olacağını söylemeniz gerek. Bunun dışında:

  • Hamilelik döneminde babanın ya da annenizin çocuğunuzla ilgilenmesini sağlayın ki kendini yalnız hissetmesin.
  • Çocuklarınıza eşit düzeyde ilgi ve sevgi gösterin.
  • Çocuğunuza bebeğin doğmasıyla sevgi ve ilginin değişmeyeceğini davranışlarınızla gösterin.
  • Kardeş kıskançlığıyla nasıl baş edilir diyorsanız, yeni doğan bebeğe gerek aile üyelerinden gerekse misafirlerden aşırı sevgi ve ilgi gösterisinde bulunulmamalarını tembihleyin.
  • Yeni doğan bebeği kıskanmasın diye çocuğunuza aşırı ilgi göstermeyin, hep bunu bekleyecektir.
  • Bebeğe zarar vermesinin kesinlikle kabul etmeyeceğinizi net şekilde anlatın.
  • Çocuğunuzu kesinlikle kreşe göndermeyin. Bunun nedeninin yeni doğan kardeşine bağlayacak ve ona karşı düşmanlık hissedecektir.
  • Kardeş kıskançlığıyla başa çıkma yolunda onun fikirlerine önem verin. Odasını, giysilerini ve oyuncaklarını paylaşmak isteyip istemediğini sorun.
  • Doğacak bebeğe yapılan hazırlıklara onu da katın ve bebeğin eşyalarını birlikte hazırlayın.
  • Bebeğin bakımında onun yardımını isteyin. Ona da sorumluluk verin.
  • Büyük çocuğunuza gerekli zamanı ayırın.
  • Bebeksi davranışlar gösterdiğinde ona kızmayın ve sakın cezalandırmayın. Onunla konuşun.
  • Kardeşler arasında olumlu ya da olumsuz özellikleri kıyaslamayın.
  • Çocuklarınızı birbirinden ayırmayın, kendinize göz bebeği seçmeyin.
  • Her çocuğunuzun karakteri ve kişiliği farklıdır. Ona göre değerlendirin ve terbiyelerini ayrı ayrı verin.
  • Çocuklarınızla birlikte vakit geçirmenin yanında her biriyle ayrı program yapın, diğeri içinse babayla program yapmasını sağlayın.
  • Çocuklarınız işbirliği yaptığında onları destekleyin, birlikte yapabilecekleri sorumluluklar verin.
  • Kardeş kıskançlığına çözüm olması açısından hakemlik yapmayın, taraf tutmayın.

Kardeş kıskançlığı ile başa çıkma sürecinde tüm ailenizden destek alın. Özellikle eşiniz size yardımcı olsun. Tek başınıza iki çocukla başa çıkmanız zor olacak elbette. Çocuklarınızın her biri çok değerli, unutmayın…

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here